Yaşar Duru

Yaşar Duru

Yaşar Duru

KAHVEHANEDEN KIRAATHANEYE...

23 Şubat 2021 - 16:08

KAHVEHANEDEN KIRAATHANEYE...

Eskiden kıraathaneler vardı şehirlerde, kasabalarda.  

Bazılarının isimleri ve ruhsatları “kahvehane” veya “çayhane” olsa da, şimdiki gibi emeklilerin veya işsizlerin vakit öldürdükleri yorgun yatağı oyun mekanları değillerdi.

Birçokları aynı zamanda kıraathane işlevi görürlerdi.  

Masalarda kül tablalarının, meşrubat şişeleri, bardak ve tabakları, oyun kağıtları, tavla, dama, santraç ve diğer oyun takımlarının yanı sıra ve en az onlar kadar günlük gazeteler ve mecmualar da yer alırdı.  

Umuma açık hemen her kapalı mekanda çay ocağının yanı başında; radyo veya gramofonun bulunduğu tablanın hemen altına yerleştirilen bir rafta; aralarında şark ve garp klasikleri ile Hz. Ali Cenkleri, Battal Gazi Destanı ya da Kerem İle Aslı gibi halka hitap eden eserlerin bulunduğu kitaplar sıralanırdı.

Kıraathaneler senenin belirli ay ve günlerinde; şehrin, kasabanın ve hatta köyün kültür ve eğitim merkezleriydiler.  

1970 öncesi Anadolu’yu adım adım dolaşan ozanlar kıraathanelerde çalıp söylerler, karagöz-hacivat, ortaoyunu, meddah ve hatta tiyatro gösterileri yine bu mekanlarda icra edilirdi.

Özetlersek; okur-yazar oranının yüzde 30-40 dolaylarında seyrettiği 1950’li-60’lı ve hatta 70’li yıllarda toplumumuz 21’inci Yüzyılı yaşayanlarımızdan daha çok sosyal, daha medeni ve daha kültürlü insanlardan oluşuyordu.

1968’lerde Fransa’da başlayıp kısa zamanda tüm Avrupa’ya yayılan ve ülkemizde zirve yapan gençlik hareketleri, Türkiyemize özgü kıraathane, Kahvehane ve Çayhane kültürünü yerle bir etti.

Söz konusu mekanlarda vakit geçireceklere sıcak veya soğuk içeceklerin yanında kitap, dergi ve gazete gibi beyni besleyen ikramlar sunma alışkanlığımızı terkettik.

Fazla değil, 50-60 yıl öncesine kadar insanlarımızın kahvelerini ya da çaylarını yudumlarken dinlendikleri; günlük gazetelere, dergilere ve kitaplara göz atarak hayata dair bilgilerini güncelledikleri mekanları birer birer ortadan kaldırdık.

Ortadan kaldıramadıklarımızı da tabir caizse dingonun ahırına çevirdik.

​​​​​​​Yaşar Duru

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum
google.com, pub-4228995289596695, DIRECT, f08c47fec0942fa0